Euophrys quadricolor to niewielki gatunek skakuna, czyli pająka z rodziny Salticidae, a nie ptasznika ani „małego owada z dużymi oczami”. Jest to takson słabo znany w hodowli i znacznie lepiej rozpoznany z materiałów taksonomicznych oraz pojedynczych danych faunistycznych niż z długich serii obserwacji zachowania w terrarium. W praktyce oznacza to, że o jego budowie i przynależności systematycznej można mówić dość konkretnie, natomiast część informacji ekologicznych i hodowlanych trzeba przedstawiać ostrożnie, opierając się na opisie gatunku, stanowiskach terenowych oraz porównaniach z blisko spokrewnionymi skakunami z rodzaju Euophrys. To ważne, bo skakuny nie są jednorodną grupą: różnią się rozmiarami, środowiskiem życia, wzorami ubarwienia i sposobem reagowania na warunki otoczenia.
Euophrys quadricolor – czym jest ten skakun i co o nim wiadomo?
Euophrys quadricolor jest gatunkiem skakuna należącym do rodziny Salticidae, jednej z najbardziej zróżnicowanych rodzin pająków na świecie. W obrębie tej rodziny umieszcza się go w rodzaju Euophrys; wyższa klasyfikacja wewnątrz Salticidae była w ostatnich dekadach wielokrotnie porządkowana na podstawie badań anatomicznych i molekularnych, dlatego szczegóły przypisania do podrodziny lub plemienia mogą zależeć od przyjętej pracy przeglądowej. Dla czytelnika najważniejsze jest jednak to, że mamy do czynienia z małym, aktywnie polującym skakunem, który nie buduje sieci łownej do chwytania ofiar.
Utrwalona polska nazwa zwyczajowa dla Euophrys quadricolor nie funkcjonuje powszechnie w literaturze ani w handlu. W praktyce najlepiej używać pełnej nazwy naukowej zapisanej kursywą. Nazwa rodzajowa Euophrys odnosi się do grupy niewielkich skakunów o dość zwartej budowie i skromniejszych rozmiarach niż efektownie ubarwione gatunki tropikalne często spotykane w hobbystycznych mediach. Epitet gatunkowy quadricolor można tłumaczyć jako „czterobarwny” lub „o czterech barwach”, co najpewniej nawiązuje do kontrastów ubarwienia opisanych u osobnika wzorcowego, choć sama intensywność kolorów może się zmieniać zależnie od płci, wieku, świeżości po linieniu i oświetlenia.
Dostępne dane wskazują, że Euophrys quadricolor jest gatunkiem palearktycznym, związanym z suchszymi, nasłonecznionymi mikrosiedliskami. Rozmieszczenie tego taksonu jest udokumentowane znacznie słabiej niż u pospolitych europejskich skakunów, dlatego szczegółowy zasięg należy traktować ostrożnie. Nie jest to typowy „gatunek handlowy”, a w ofertach hodowlanych praktycznie się nie pojawia. Jeżeli nazwa ta występuje w sprzedaży, warto sprawdzić, czy nie chodzi o błędne oznaczenie innego niewielkiego skakuna.
Po jakich cechach rozpoznaje się Euophrys quadricolor i skąd biorą się różnice między osobnikami?
Rozpoznanie Euophrys quadricolor na podstawie samego koloru bywa zawodne. Jak u wielu skakunów, podstawą identyfikacji są proporcje ciała, układ wzorów na prosomie i opistosomie oraz przede wszystkim cechy narządów rozrodczych. Prosoma to przednia część ciała, potocznie nazywana głowotułowiem; znajdują się na niej oczy, aparat gębowy, odnóża i nogogłaszczki. Opistosoma to odwłok. U dorosłych samców ważne są bulbusy, czyli rozszerzone końcowe części nogogłaszczków służące do przekazywania nasienia. U samic kluczowa jest epigyne, czyli zewnętrzna część żeńskich narządów kopulacyjnych.
Jak wszystkie skakuny, Euophrys quadricolor ma cztery pary oczu, z których para przednio-środkowa jest największa. To właśnie ta cecha sprawia, że Salticidae wyróżniają się wyjątkowo dobrą orientacją wzrokową w porównaniu z wieloma innymi pająkami. Nie oznacza to jednak, że widzą „jak człowiek”. Oczy przednie zapewniają wysoką ostrość w wąskim polu widzenia, a pozostałe oczy pomagają wykrywać ruch i orientować się w przestrzeni. Skakun nie obraca gałek ocznych jak kręgowiec, lecz porusza wewnętrznymi strukturami oka.
Różnice między osobnikami zależą od kilku czynników:
- płci – dorosły samiec może mieć wyraźniej zaznaczone kontrasty i powiększone nogogłaszczki;
- stadium rozwoju – osobniki juwenilne, czyli niedojrzałe, często mają mniej czytelne wzory;
- świeżości po linieniu – po wylince barwy bywają czystsze, a oskórek jaśniejszy;
- oświetlenia – część tonów może wyglądać inaczej w świetle rozproszonym, bocznym albo przy silnym nasłonecznieniu;
- naturalnej zmienności populacyjnej – zwłaszcza u małych skakunów lokalne populacje mogą różnić się intensywnością wzoru.
Wygląd, budowa ciała i znaczenie ubarwienia
Euophrys quadricolor należy do małych skakunów. Typowa długość ciała u przedstawicieli tego rodzaju zwykle mieści się w zakresie około 3–5 mm, choć dokładne wartości dla obu płci w tym konkretnym gatunku nie zawsze są równie dobrze publikowane. Warto podkreślić, że długość ciała jest parametrem znacznie bardziej użytecznym niż rozpiętość odnóży, bo ta ostatnia zmienia się zależnie od pozycji pająka i rzadko bywa mierzona w sposób porównywalny.
Ciało jest zwarte. Prosoma bywa stosunkowo wysoka jak na małego pająka, z szerokim przodem mieszczącym duże oczy przednie. Opistosoma jest zwykle krótsza i bardziej owalna niż u wydłużonych skakunów nadrzewnych. Osiem odnóży krocznych służy do chodzenia, wspinania i skakania, a nogogłaszczki – para krótkich przydatków przy otworze gębowym – pełnią funkcje czuciowe i rozrodcze. Szczękoczułki z pazurami jadowymi chwytają ofiarę i wprowadzają jad, który służy głównie do obezwładniania drobnych stawonogów. Na końcu odwłoka znajdują się kądziołki przędne, czyli narządy wytwarzające jedwab.
Ubarwienie ma znaczenie nie tylko estetyczne. U niewielkich skakunów z rodzaju Euophrys wzory zwykle pomagają w kamuflażu na tle kory, kamieni, suchej roślinności i gleby. Kontrastowe plamy lub pasy mogą też odgrywać rolę w komunikacji między osobnikami, zwłaszcza na bliskim dystansie podczas zalotów. Nie ma jednak podstaw, by zakładać, że Euophrys quadricolor należy do najbardziej widowiskowych wizualnie skakunów – jego przystosowania wydają się raczej związane z dyskretnym trybem życia w drobnoskalowym środowisku naziemnym lub niskiej roślinności.
Środowisko naturalne, rozmieszczenie i aktywność
Dostępne dane wskazują, że Euophrys quadricolor występuje w strefie palearktycznej, prawdopodobnie w regionach ciepłych lub umiarkowanie ciepłych, gdzie małe skakuny zasiedlają otwarte, dobrze nasłonecznione stanowiska. Rodzaj Euophrys obejmuje gatunki spotykane na skałach, niskiej roślinności, murawach, rumowiskach i obrzeżach zarośli. Właśnie takie siedliska są najbardziej prawdopodobne także dla Euophrys quadricolor, choć szczegółowe dane dla każdego regionu pozostają ograniczone.
Nie ma podstaw, by uznawać ten gatunek za synantropijny w takim stopniu jak niektóre kosmopolityczne skakuny zasiedlające ściany budynków. Jeśli pojawia się w pobliżu człowieka, jest to raczej wynik obecności odpowiednich mikrostanowisk niż silnego przystosowania do wnętrz. Brakuje także wiarygodnych danych o trwałych populacjach introdukowanych poza naturalny zasięg. Informacja o występowaniu w Polsce nie jest utrwalona jako powszechnie znany element krajowej fauny; jeśli pojawiają się wzmianki, wymagają weryfikacji źródłowej i ostrożnego podejścia.
Jak większość dobrze poznanych skakunów, gatunek ten najpewniej jest aktywny głównie w dzień. Dzienna aktywność ma bezpośredni związek z jego wzrokiem: dobre oświetlenie ułatwia rozpoznawanie ruchu, ocenę odległości i planowanie skoków. W słabym świetle sprawność łowiecka skakunów zwykle spada. Oprzęd wykonywany z jedwabiu służy tu nie do łowienia, lecz do odpoczynku, linienia, zimowania lub składania jaj. To ważne odróżnienie od pająków budujących typowe sieci łowne.
Poruszanie się, skakanie i polowanie
Euophrys quadricolor porusza się krótkimi przebiegami, zatrzymaniami i zmianami kierunku, typowymi dla małych Salticidae. Mechanizm skoku opiera się zarówno na pracy mięśni, jak i na szybkich zmianach ciśnienia hemolimfy w odnóżach. Skakun przed skokiem zwykle obserwuje punkt lądowania, koryguje ustawienie ciała i mocuje nić asekuracyjną, czyli cienką nić jedwabiu ograniczającą ryzyko upadku.
U skakunów za wybicie odpowiadają głównie tylne odnóża, choć dokładny udział poszczególnych par zależy od budowy ciała i rodzaju ruchu. Długość skoku może wielokrotnie przekraczać długość ciała, ale nie ma sensu podawać uniwersalnego „rekordu” dla tego gatunku. W praktyce odległość skoku zależy od temperatury, podłoża, motywacji, wieku i kondycji osobnika.
Polowanie ma charakter aktywny. Pająk wyszukuje drobne bezkręgowce wzrokiem, podchodzi ostrożnie, śledzi ruch ofiary i wykonuje szybki atak z niewielkiej odległości. Po uchwyceniu zdobyczy szczękoczułkami wstrzykuje jad i enzymy trawienne, a następnie pobiera upłynnione tkanki. Typową dietę stanowią zapewne drobne owady i inne małe stawonogi odpowiednie do rozmiaru pająka. U młodych osobników wybór ofiary jest jeszcze bardziej ograniczony rozmiarem. Okresowa odmowa pokarmu, zwłaszcza przed linieniem, nie musi oznaczać choroby.
Rozwój, linienie, rozmnażanie i długość życia
Jak wszystkie pająki, Euophrys quadricolor rośnie przez linienie. Osobnik juwenilny kilka razy zrzuca stary oskórek, stopniowo zwiększając rozmiar i rozwijając cechy płciowe. Przed linieniem aktywność zwykle spada, apetyt maleje, a pająk częściej przebywa w zamkniętym oprzędzie. W tym czasie nie należy go niepokoić. Świeżo po wylince oskórek i pazury jadowe są miękkie, dlatego karmienie powinno się wznawiać dopiero po ich stwardnieniu.
Częstotliwość linień zależy od temperatury, dostępności pokarmu i wieku. Młode linieją częściej, dorosłe już nie. Jeśli dojdzie do utraty odnóża u osobnika niedojrzałego, częściowa regeneracja podczas kolejnych linień jest możliwa, choć nie zawsze pełna.
Dymorfizm płciowy, czyli różnice między samcem a samicą, u Euophrys jest zwykle umiarkowany, ale wyraźny dla wprawnego obserwatora. Dorosły samiec ma powiększone bulbusy na nogogłaszczkach, przypominające małe rękawice bokserskie. Samica ma prostsze nogogłaszczki, a do identyfikacji wymaga oglądu epigyne. U bardzo młodych osobników oznaczenie płci na podstawie wyglądu bywa niewiarygodne.
Zachowania godowe u skakunów obejmują prezentację ciała, ruchy odnóży i sygnały drganiowe przekazywane przez podłoże. U Euophrys quadricolor brak szeroko cytowanych, szczegółowych opisów widowiskowych sekwencji zalotów, dlatego najuczciwiej powiedzieć, że zapewne występuje typowy dla Salticidae zestaw sygnałów wzrokowych i mechanicznych. Samica może zaakceptować lub odrzucić samca; ryzyko agresji zależy od sytuacji i kondycji zwierząt. Jaja są składane w jedwabnym schronieniu, a samica prawdopodobnie przez pewien czas ich pilnuje, jak wiele innych skakunów. Dokładna liczba jaj i długość inkubacji nie są dobrze ustalone dla tego gatunku.
Długość życia najpewniej mieści się w zakresie typowym dla małych skakunów strefy umiarkowanej, czyli około jednego roku do dwóch lat, przy czym samice często żyją nieco dłużej niż samce. Nie należy jednak traktować tego jako twardej reguły dla każdego osobnika.
Podstawowe wymagania hodowlane
Euophrys quadricolor nie należy do najlepiej opracowanych gatunków terraryjnych, dlatego ewentualna hodowla powinna opierać się na ostrożnym odwzorowaniu ekologii małego, dziennego skakuna z otwartych siedlisk. Najbezpieczniejsze jest utrzymywanie pojedynczego osobnika w niewielkim, ale nie zbyt ciasnym pojemniku z bardzo dobrą wentylacją krzyżową. Dla dorosłego osobnika praktycznym minimum może być zbiornik rzędu 10 × 10 × 15 cm, choć ważniejsza od samych wymiarów jest użyteczna przestrzeń do wspinania i możliwość budowy oprzędu w górnej części.
Sprawdzą się cienkie gałązki, kawałki kory, suche łodygi i stabilne powierzchnie pionowe. Podłoże może być skromne, lekko suche do umiarkowanie suchego, z miejscowym nawilżaniem tylko części wyposażenia. Nie należy traktować wysokiej wilgotności jako uniwersalnej potrzeby wszystkich skakunów. Znacznie ważniejsze jest zapewnienie bezpiecznych kropli wody do spijania oraz unikanie zastoju powietrza, kondensacji i pleśni.
Temperatura pokojowa w zakresie około 20–26°C zwykle odpowiada małym skakunom umiarkowanie ciepłych siedlisk, ale należy unikać przegrzewania małego pojemnika i bezpośredniego słońca. Jeśli stosuje się dogrzewanie pomieszczenia, powinno ono być kontrolowane termometrem i, w razie potrzeby, termostatem. Zbiornika nie należy stawiać bezpośrednio na macie grzewczej bez kontroli temperatury.
Pokarm w hodowli powinien być mały i ruchliwy: muszki owocowe, drobne muchówki, bardzo małe karaczany lub mikroświerszcze dobrane do stadium rozwoju. Ofiara musi być zauważalna wzrokowo i bezpieczna. Niezjedzoną karmówkę usuwa się, szczególnie gdy pająk szykuje się do linienia. Manipulowanie skakunem należy ograniczyć do minimum; zamiast chwytania palcami lepiej użyć pojemnika przechwytującego i miękkiego pędzelka do ukierunkowania ruchu.
Najważniejsze informacje o Euophrys quadricolor
| Cecha | Typowa wartość lub opis | Podstawa ustaleń | Ciekawostka |
|---|---|---|---|
| Ranga taksonu | Gatunek z rodzaju Euophrys | Opis taksonomiczny, rewizje systematyczne | W handlu nazwy małych skakunów bywają mylone lub upraszczane do samego rodzaju. |
| Rodzina | Salticidae, czyli skakuny | Klasyfikacja arachnologiczna | Salticidae to jedna z najbardziej zróżnicowanych rodzin pająków. |
| Rozmiar ciała | Zwykle około 3–5 mm długości ciała | Porównanie z opisami rodzaju, dane morfologiczne | Przy tak małym rozmiarze rozpiętość odnóży jest mało użytecznym parametrem porównawczym. |
| Środowisko | Prawdopodobnie suche lub umiarkowanie suche, nasłonecznione mikrosiedliska naziemne i niska roślinność | Obserwacje terenowe, porównanie z blisko spokrewnionymi gatunkami | Małe skakuny często korzystają z kamieni, łodyg i kory jako punktów obserwacyjnych. |
| Aktywność | Głównie dzienna | Badania wzroku skakunów, obserwacje terenowe | Dobre oświetlenie jest ważne dla orientacji i skutecznego polowania. |
| Sposób polowania | Aktywny pościg i krótki skok na ofiarę, bez sieci łownej | Badania behawioralne nad Salticidae, obserwacje rodzaju | Jedwab służy głównie jako asekuracja i schronienie, nie jako pułapka na zdobycz. |
| Dymorfizm płciowy | Umiarkowany; samce rozpoznaje się po bulbusach na nogogłaszczkach | Badania anatomiczne, opisy taksonomiczne | U bardzo młodych osobników płeć zwykle trudno określić wiarygodnie. |
| Długość życia | Orientacyjnie 1–2 lata | Dane hodowlane, porównanie z podobnymi skakunami | Samice wielu małych skakunów żyją nieco dłużej niż samce, ale nie zawsze wyraźnie. |
Młode, podrostki, dorosłe samice i dorosłe samce
U Euophrys quadricolor osobniki młode są zwykle mniej kontrastowe i trudniejsze do oznaczenia niż dorosłe. W stadium juwenilnym wzory na prosomie i odwłoku mogą być rozmyte, a proporcje ciała subtelnie inne niż u w pełni wykształconych dorosłych. Podrostki stopniowo zaczynają ujawniać cechy płciowe, ale pewna identyfikacja nadal może wymagać ostatnich linień.
Dorosłe samce rozpoznaje się po wyraźnie rozwiniętych nogogłaszczkach z bulbusami. To cecha funkcjonalna: bulbusy służą do przenoszenia nasienia podczas kopulacji. Samce bywają też smuklejsze i bardziej kontrastowe, co może mieć znaczenie w komunikacji godowej. Dorosłe samice są często pełniejsze w odwłoku, zwłaszcza przed składaniem jaj, a ich epigyne ma zasadnicze znaczenie dla identyfikacji gatunkowej pod mikroskopem. Te różnice są ważne dla rozrodu, ale również dla oceny kondycji i właściwego doboru rozmiaru karmówki.
Porównanie z podobnymi skakunami
Euophrys quadricolor można pomylić przede wszystkim z innymi małymi skakunami rodzaju Euophrys, a także z częścią drobnych przedstawicieli rodzajów Pseudeuophrys i Talavera.
- Euophrys frontalis – to jeden z lepiej znanych europejskich krewniaków. Bywa podobny rozmiarem i trybem życia, ale różni się szczegółami wzoru oraz cechami narządów rozrodczych. W praktyce pewne odróżnienie często wymaga analizy taksonomicznej.
- Pseudeuophrys lanigera – częściej spotykana w środowisku synantropijnym, zwłaszcza na murach i budynkach. Zwykle wygląda bardziej „domowo” dla obserwatora terenowego i bywa związana z konstrukcjami człowieka znacznie wyraźniej niż typowe Euophrys.
- Talavera aequipes i pokrewne – bardzo małe skakuny naziemne lub niskoroślinne, również nieefektowne kolorystycznie. Odróżnienie od Euophrys bywa trudne bez preparowania lub dobrej fotografii detali.
To porównanie pokazuje, dlaczego nie należy oznaczać małych skakunów wyłącznie na podstawie stwierdzenia „ma duże oczy i jest brązowy”. W obrębie Salticidae istnieje wiele podobnych taksonów, a dodatkowym utrudnieniem jest zmienność osobnicza i słaba jakość zdjęć wykonywanych w terenie.
Mity i nieporozumienia
- „Każdy mały pająk z dużymi oczami to skakun” – nie. Identyfikacja wymaga oceny ustawienia oczu i budowy ciała.
- „Skakuny polują siecią” – nie. Euophrys quadricolor używa jedwabiu do schronienia i asekuracji, a nie do budowy typowej sieci łownej.
- „Mały skakun nie może ugryźć” – może, ale znaczenie medyczne ukąszeń większości skakunów jest niewielkie i zwykle ogranicza się do objawów miejscowych.
- „Wszystkie skakuny nadają się do brania na ręce” – nie. Małe gatunki są szybkie, łatwo uciekają i nie odnoszą korzyści z manipulowania.
- „Każdy skakun wymaga wysokiej wilgotności” – nie. Wymagania zależą od pochodzenia gatunku i charakteru siedliska.
- „Kolor wystarcza do pewnego oznaczenia gatunku” – nie. W wielu przypadkach konieczna jest analiza epigyne lub bulbusów.
Jak arachnolodzy rozpoznają, klasyfikują i badają Euophrys quadricolor?
Arachnolodzy pracują z kilkoma typami danych. Najpierw analizują morfologię, czyli budowę ciała widoczną pod lupą lub mikroskopem. Obejmuje to kształt prosomy, wzory owłosienia, rozmieszczenie szczecinek i szczegóły narządów kopulacyjnych. To właśnie te cechy najczęściej przesądzają o oznaczeniu gatunku.
Drugi poziom to porównania z materiałem typowym i rewizjami taksonomicznymi. Rewizja taksonomiczna to ponowna ocena grupy organizmów, często z uwzględnieniem nowych okazów i nowych metod. W Salticidae bywa to szczególnie ważne, bo część dawnych nazw była stosowana zbyt szeroko lub odnosiła się do zespołów podobnych gatunków.
Trzeci poziom stanowią badania molekularne, analizujące DNA. Nie zastępują one klasycznej morfologii, ale pomagają sprawdzić pokrewieństwo i wychwycić przypadki, w których podobny wygląd nie oznacza bliskiego pokrewieństwa. Wreszcie znaczenie mają obserwacje terenowe: typ siedliska, sezon pojawu, wysokość nad poziomem morza i zachowanie mikrosiedliskowe. Przy tak małych skakunach nawet informacja, czy osobnik siedział na skale, źdźble trawy czy korze, może mieć wartość diagnostyczną.
Ciekawostki o Euophrys quadricolor
- Nazwa gatunkowa sugeruje wielobarwność, choć w naturze pająk może wyglądać bardziej stonowanie niż wskazuje sam epitet.
- Małe skakuny często są przeoczane w terenie, ponieważ ich rozmiar utrudnia obserwację bez zbliżenia.
- Skakuny poruszają wewnętrznymi strukturami oka, zamiast obracać gałką oczną jak ssaki.
- Nić asekuracyjna pozwala im wrócić na poprzednią powierzchnię po nieudanym skoku.
- Ubarwienie skakunów może zależeć nie tylko od pigmentu, ale także od mikroskopowej struktury włosków i oskórka.
- Niewielkie gatunki z rodzaju Euophrys bywają ważnymi drapieżnikami drobnych owadów w murawach i na nasłonecznionych obrzeżach siedlisk.
- Brak dużej popularności w handlu nie oznacza małego znaczenia naukowego – przeciwnie, takie gatunki często są cenne dla badań bioróżnorodności.
- U wielu skakunów reakcja na człowieka zależy od światła, temperatury, czasu od ostatniego karmienia i fazy linienia, a nie od stałego „temperamentu”.
FAQ
Czy Euophrys quadricolor występuje w Polsce?
Nie ma dobrze utrwalonej, powszechnie cytowanej informacji, że to stały i łatwo rozpoznawalny element polskiej fauny. Każde takie stwierdzenie warto sprawdzić w aktualnych opracowaniach faunistycznych.
Czy to dobry skakun do hodowli dla początkujących?
Raczej nie jest to oczywisty wybór. Problemem nie musi być sam poziom „trudności”, lecz mały rozmiar, łatwość ucieczki, ograniczona dostępność wiarygodnych danych i trudność oznaczenia gatunku.
Jak duży rośnie Euophrys quadricolor?
Najbezpieczniej przyjąć zakres około 3–5 mm długości ciała, typowy dla małych przedstawicieli rodzaju. Dokładne wartości zależą od płci i źródła danych.
Czy Euophrys quadricolor buduje sieć?
Buduje jedwabne schronienia i pozostawia nić asekuracyjną, ale nie tworzy typowej sieci łownej do chwytania ofiar.
Co je ten skakun?
Najpewniej drobne owady i inne małe stawonogi. W hodowli odpowiednie byłyby bardzo małe muchówki lub inne karmówki dobrane do rozmiaru pająka.
Czy ukąszenie Euophrys quadricolor jest niebezpieczne dla człowieka?
Dostępne dane o skakunach wskazują, że znaczenie medyczne ich ukąszeń jest zwykle niewielkie. Możliwe są jednak miejscowy ból, zaczerwienienie, świąd lub indywidualna reakcja alergiczna, dlatego nie należy prowokować kontaktu.
Jak odróżnić samca od samicy?
Najpewniejsze są cechy narządów rozrodczych. Dorosły samiec ma powiększone bulbusy na nogogłaszczkach, a samica charakterystyczną epigyne. U młodych osobników rozpoznanie płci bywa niepewne.
Dlaczego ten gatunek jest trudny do oznaczenia ze zdjęcia?
Bo małe skakuny często różnią się subtelnymi cechami: układem szczecinek, proporcjami ciała oraz budową epigyne i bulbusów. Jedno zdjęcie, zwłaszcza słabej jakości, rzadko daje pewność oznaczenia.




