Ciekawostki o pająkach

Taniec godowy pająków to rzeczywiste, dobrze udokumentowane zjawisko, choć nie u wszystkich gatunków wygląda tak samo widowiskowo. U wielu pająków samiec musi nie tylko odnaleźć samicę, ale też przekonać ją, że jest partnerem, a nie zdobyczą.

Pająk pawi to rzeczywiście jeden z najbardziej kolorowych skakunów, a dla wielu badaczy i miłośników pajęczaków także najbardziej widowiskowy pod względem barw i zalotów.

Wokół pytania „czy w Polsce żyją niebezpieczne pająki?” narosło wiele mitów, ale krótka odpowiedź brzmi: w Polsce nie występują pająki uznawane za istotnie niebezpieczne dla zdrowego człowieka w typowych warunkach.

W języku potocznym słowa „tarantula” i „ptasznik” bywają używane zamiennie, ale z biologicznego punktu widzenia nie znaczą dokładnie tego samego. Ptasznik to polska nazwa pająków z rodziny Theraphosidae, czyli dużej grupy mygalomorfów występujących głównie w strefie tropikalnej i subtropikalnej.

„Pająki morskie” brzmią jak egzotyczna odmiana pająków, ale w rzeczywistości nie są prawdziwymi pająkami. Tą nazwą określa się morskie stawonogi z grupy Pantopoda, po polsku zwykle nazywane właśnie pająkami morskimi lub kikutnicami.

Zielony pająk w Polsce istnieje, ale nie oznacza jednego gatunku. Tą potoczną nazwą określa się kilka różnych pająków, które mają zielone ubarwienie ciała lub odnóży, a najbardziej znanym przykładem jest kwietnik zielony Micrommata virescens.

Nazwa „pająki morskie” brzmi przekonująco, ale pająki morskie nie są prawdziwymi pająkami. To odrębna grupa stawonogów z gromady szczękoczułkowców, zwykle określana jako Pantopoda, po polsku właśnie pająki morskie.

Pytanie, czy pająki gryzą ludzi w nocy, należy do najtrwalszych domowych mitów zoologicznych. Krótka odpowiedź brzmi: zwykle nie, a udokumentowane przypadki są rzadkie i najczęściej wynikają z przypadkowego przygniecenia pająka, a nie z aktywnego „atakowania śpiącego człowieka”.

Latające pająki nie latają jak owady ani ptaki, lecz przemieszczają się na długich niciach jedwabiu unoszonych przez powietrze. To zjawisko nazywa się po angielsku ballooning, a po polsku bywa opisywane jako „szybowanie” lub „unoszenie się na nici”.

Budowa pająka jest jednocześnie prosta w ogólnym planie i zaskakująco wyspecjalizowana w detalach. Najważniejsze elementy anatomii pająka to głowotułów, odwłok, osiem odnóży krocznych, szczękoczułki z kłami jadowymi, nogogłaszczki, przędne oraz narządy zmysłów, zwłaszcza oczy i receptory dotyku oraz drgań.